Thư của V. Ya. Aven gửi đến Ban Kiểm tra Trung ương (TsKK) của VKP(b) về hoạt động bè phái của phe đối lập

10.02.1927

Tuyệt mật Gửi Ban Kiểm tra Trung ương VKP(b) Đ/c Yaroslavsky

Từ cựu thành viên RKP(b) AVEN Voldemar Yakovlevich Rozhdestvenka,

Tuyên bố

Ngày 20 tháng 7 năm 1926, Belays Yan, thành viên VKP(b), người quen cũ của tôi trong công tác tại Ban Đặc biệt ở Riga năm 1919, đã đến chỗ tôi. Trước sự có mặt của nhân viên Chi nhánh 5 Ban Đặc biệt OGPU là Williams Albert Karlovich, anh ta bắt đầu kể về công việc của phe đối lập, tiến hành tuyên truyền chống đối một cách công khai và đề nghị tôi tham gia tích cực vào công việc này. Anh ta cũng hỏi rằng liệu có thể tổ chức một cuộc họp tại phòng tôi không, với dự kiến khoảng 8-10 người. Anh ta nhấn mạnh rằng hiện tại cần phải tổ chức và đấu tranh chống lại Trung ương Đảng và Stalin, rằng anh ta đã tổ chức được 7 người trong Vsekobank (Ngân hàng Hợp tác Xã toàn Nga) và ngoài ra còn có thêm vài công nhân nữa. Anh ta cho biết hiện tại họ đã có cơ quan trung ương riêng, các tổ chức cấp tỉnh và cấp huyện. Hệ thống tổ chức và liên lạc là theo nhóm tám người, nghĩa là 8 người làm việc trong một nhóm, và một người trong số họ liên lạc với người lãnh đạo của nhóm tám người tiếp theo. Anh ta cũng kể rằng Dzerzhinsky đã mất ngày hôm nay và thay thế ông sẽ là Broide, một người được Stalin sắp đặt.

Ngày hôm sau, 21 tháng 7, tôi đến thăm Belays Yan, người lúc đó sống ở B. Kislovsky Lane số 2, căn hộ 56. Lúc đó, tại chỗ anh ta có Kostin, thanh tra phi đảng phái của Vsekobank, người quen trong công việc của anh ta. Belays đề nghị tôi liên lạc với một số nhà máy hoặc nhà in nào đó mà tôi từng làm việc. Tôi chỉ ra rằng tôi đang làm việc tại nhà in "Krasny Mayak", và Belays, sau khi ghi lại tên nhà in này cũng như cơ quan tôi từng làm việc là "Realfond" và Văn phòng Kỹ thuật của Gostorg, nói rằng anh ta sẽ kiểm tra xem có chi bộ của họ ở đó không. Anh ta mang mảnh giấy ra hành lang và giấu đi. Cùng với Kostin, anh ta cũng liệt kê một loạt các cán bộ Đảng là những người đối lập, và những người ủng hộ Trung ương, nhấn mạnh rằng phe của họ có lực lượng lớn hơn nhiều so với Trung ương. Chúng tôi thỏa thuận rằng cuộc họp sẽ diễn ra vào lúc 6 giờ tối ngày 23 tháng 7 và ngày mai anh ta sẽ gọi điện cho tôi, nếu cuộc họp diễn ra tại chỗ tôi, anh ta sẽ nói: "Hôm nay chúng ta đi dạo nhé."

Ngày 23 tháng 7, Belays Yan đến chỗ tôi làm việc và thông báo rằng cuộc họp bị hủy và yêu cầu tôi đến căn hộ của anh ta vào lúc 5 giờ chiều. Buổi tối, anh ta cho biết cuộc họp đã được dời sang ngày 27 tháng 7. Anh ta chỉ dẫn rằng trong công việc phải giữ bí mật, rằng họ luôn đưa người báo cáo đến cuộc họp dưới sự giám sát của người của họ thông qua các con hẻm nhỏ, và nếu thấy bị theo dõi thì cuộc họp sẽ bị hủy. Việc gặp mặt cũng được thực hiện tương tự. Tiếp đó, Belays hỏi tôi có biết nữ đánh máy nào có thể tin tưởng để đánh máy lại tài liệu của họ nhằm phổ biến cho các chi bộ không và tôi có thể kiếm được máy in sao không. Anh ta hứa sẽ kiếm tài liệu trong vài ngày tới và đưa cho tôi xem. Cùng ngày hôm đó, chúng tôi thỏa thuận sẽ cử người đến nhà nghỉ mát của anh ta, nơi mà anh ta nói rằng họ đã gặp Trotsky.

Ngày 24 tháng 7, Belays ghé thăm một người nào đó ở Tverskaya để lấy tài liệu, và chúng tôi cử người đến nhà nghỉ mát của anh ta. Anh ta nói rằng người ở Tverskaya này có liên lạc trực tiếp. Belays mang về những tài liệu sau đây và đưa cho tôi xem:

  1. Bài phát biểu của Zinoviev tại phiên họp toàn thể tháng Tư của Ban Chấp hành Trung ương VKP(b).

  2. Bản ghi nhớ của Evdokimov "Về việc đập tan tổ chức Leningrad".

  3. Thư của Zinoviev, Kamenev, Krupskaya và Trotsky về việc công bố các bức thư của Vladimir Ilyich liên quan đến Kamenev và Zinoviev.

Vài ngày sau đó, Belays chuyển cho tôi bản tuyên bố có chữ ký của 13 lãnh đạo phe đối lập, yêu cầu tôi chuyển cho ai đó để đánh máy lại, vì anh ta cần chuyển vài bản cho Kolobov, nhân viên Vsekobank, người sẽ đi công tác miền Nam và tiện thể sẽ thiết lập liên lạc và thực hiện các nhiệm vụ khác nhau. Nói chung, Belays luôn được thông báo rõ ràng về các quyết định mật của Bộ Chính trị.

Ngày 29 tháng 7, sau khi anh trai tôi về từ nhà an dưỡng, Belays Yan đã đến chỗ chúng tôi và đề nghị tham gia tích cực vào công việc của phe đối lập, và anh trai tôi là Yan cũng đồng ý. Chúng tôi thỏa thuận sẽ chuyển địa điểm gặp mặt cho Aven Yan vào lúc 11 giờ tối. Belays nói rằng anh ta đã tuyển được 5 người tại Vsekobank, ngoài ra còn có bí thư chi bộ VKP và Komsomol, và cần chú trọng nghiêm túc nhất đến việc tổ chức các chi bộ cơ sở và công tác trong đó, đặc biệt là tại các nhà máy. Những người đối lập chưa được biết đến không nên công khai hành động và tiết lộ thân phận. Aven Yan đã giao bản tuyên bố của 13 người cho Vikhrov Vasily Petrovich (sống cùng căn hộ ở Rozhdestvenka số 12, căn hộ 20) để đánh máy lại. Vikhrov là người phi đảng phái, cựu sĩ quan.

Ngày 2 tháng 8, Belays đi nghỉ phép ở Sevastopol và mang theo bản tuyên bố của 13 người cùng các tài liệu khác để phổ biến. Trước khi đi, Belays Yan đã chuyển địa điểm gặp mặt cho Aven Yan và vì mục đích này, họ đã đi đến Tverskaya vào ngày 31 tháng 7. Aven Yan hứa sẽ tổ chức các nhóm trong số những người Latvia quen biết mà anh ta biết là có cảm tình với phe đối lập.

Ngày 7 tháng 8, Aven Yan Yakovlevich đến địa điểm gặp mặt ở Tverskaya và mang về những tài liệu sau:

  1. Dự thảo luận cương về kết quả bầu cử lại Xô viết, có chữ ký của Zinoviev, Trotsky và Kamenev.

  2. Bản sao thư của Evdokimov "Về việc đập tan tổ chức Leningrad".

  3. Và thư bổ sung của Zinoviev và Kamenev về việc công bố "di chúc chính trị" của Ilyich. Aven Yan đã đưa các tài liệu này cho Kriger và những người phi đảng phái là Vikhrov V.P., Lauman Yuliy và Aven V. đọc. Sau đó, Aven Yan còn mang về nhiều tài liệu khác về vấn đề đảo chính của Piłsudski, cuộc đình công của thợ mỏ Anh và các vấn đề về Trung Quốc.

Vài ngày sau, Aven Yan thiết lập liên lạc với Bekman Yan, phụ trách bộ phận giao liên ngoại giao của Narkomindel (Ủy ban Nhân dân về Ngoại giao), người này sau đó đã dần dần lôi kéo các giao liên của mình vào nhóm. Ban đầu nhóm có khoảng 4-5 người và sau đó số lượng tăng lên đến 20 người. Thông qua Bekman, liên lạc với nước ngoài, với những người đối lập sống ở đó cũng được thiết lập.

Aven Yan đã thực hiện các biện pháp "tìm kiếm" những người ủng hộ trong Câu lạc bộ Latvia, nơi sau đó anh ta đã thành công (mặc dù phải xử lý khó khăn) trong việc tuyển mộ một đảng viên kỳ cựu, bí thư chi bộ của Câu lạc bộ Trung tâm Latvia là Apin, tuy nhiên, sau đó Apin tỏ ra khá thụ động.

Tại Narkomindel, ngoài Bekman, Aven Yan còn tuyển được Kuzin, người phụ trách việc phân công các giao liên ngoại giao.

Ngày 20 tháng 8, Aven Yan đến chỗ Runge ở B. Cherkassky Lane và nói rằng hôm nay anh ta sẽ liên lạc với Trung ương Đảng thông qua Tverskaya. Runge không có nhà. Runge, công nhân của nhà máy "Serp i Molot", đảng viên kỳ cựu, người làm việc bí mật, sau đó đã chấp nhận lời đề nghị của Aven Yan và tham gia tích cực vào công việc của phe đối lập, tổ chức một nhóm lên đến 20 người tại nhà máy. Aven Yan đã cung cấp tài liệu cho Runge.

Ngày 24 tháng 8, Aven Yan đã gọi điện tìm Bekman cả buổi tối và mắng anh ta vì không thể chuyển gấp các nhiệm vụ khẩn cấp cho anh ta.

Trong công việc của mình vào tháng Tám, Aven Yan đã thể hiện sự tích cực trong việc tổ chức các nhóm và tuyển mộ những người ủng hộ, tìm kiếm cơ hội ở khắp mọi nơi. Anh ta thậm chí đã vài lần phát biểu trong các cuộc trò chuyện, trước sự có mặt của Williams, Dalder và những người khác, rằng sẽ đến lúc phe đối lập chiếm ưu thế, "chúng ta sẽ cho họ thấy", và lúc đó anh ta sẽ là một "cục trưởng" lớn.

Ngày 21 tháng 8, Zakis Indrik, giáo sư đỏ, người quen cũ của Aven Yan, người phụ trách trường Đảng-Xô viết cấp tỉnh ở Yaroslavl, đã đến thăm anh ta từ Yaroslavl. Aven Yan đã thông báo cho anh ta về công việc của phe đối lập, đưa tài liệu cho anh ta đọc và Zakis đồng ý làm việc, hứa sẽ sao chép trên máy in sao và phổ biến.

Sau đó, Aven Yan nhận được nhiều tài liệu đối lập khác nhau từ phố Tverskaya, như: thư của Kozakov, "di chúc chính trị" của Ilyich, "Về vấn đề dân tộc hay về quyền tự trị" và các tài liệu khác, mà anh ta đã đưa cho em trai Voldemar đọc.

Về di chúc chính trị của Lenin, Aven Yan đã nói với Williams và Tikhomirnov G.A. - phụ trách bộ phận mật của Viện Lenin.

Ngày 28 tháng 8, Aven Yan đã đến gặp một trong các thành viên của Trung ương Đảng để liên lạc, người này, theo như anh ta kể lại, đã hỏi han anh ta rất kỹ.

Sau khi về từ chỗ thành viên Trung ương Đảng, Aven Yan kể rằng Peterson A. đã hứa sắp xếp công việc cho anh ta – nghĩa là cô ấy thuộc Trung ương Đảng.

Ngày 30 tháng 8, Aven Yan đã tổ chức một cuộc gặp tại phòng mình giữa Runge - thợ cán của nhà máy "Serp i Molot" với Sergeev, một trong những thành viên của Trung ương tổ chức bí mật của khối đối lập.

Aven Yan cho biết khi tuyển mộ những người ủng hộ, anh ta đã áp dụng phương pháp hăm dọa. Việc này được thực hiện như sau: ví dụ, với Ballod, bí thư chi bộ Quốc tế Cộng sản, anh ta mời anh ta đến căn hộ của mình và, sau khi đưa cho đọc "di chúc chính trị" của Lenin, đề nghị anh ta làm việc cho họ và chấm dứt làm việc cho Trung ương Đảng (mà anh ta là người ủng hộ), tuyên bố với anh ta rằng nếu anh phản bội, "chúng tôi sẽ không tha thứ cho anh, sau này khi chúng tôi nắm quyền - chúng tôi sẽ không khoan dung" và những lời tương tự. Anh ta đã kể về phương pháp này tại Trung ương Đảng, nơi các thủ thuật của anh ta được chấp thuận.

Ngày 12 tháng 9, sau khi Belays trở về từ kỳ nghỉ ở Crimea, anh ta đã đến căn hộ của Aven Yan. Lúc đó, em trai anh ta và Lauman vẫn đang ngủ trong phòng. Qua cuộc trò chuyện của Aven Yan với Belays, có thể xác định rằng người ở Tverskaya chính là Pishchulin, người đang lãnh đạo khu vực Rogozhsko-Simonovsky. Belays kể rằng anh ta không thể làm việc ở Sevastopol vì GPU đang theo dõi và cần phải tìm hiểu phương pháp làm việc của GPU, cơ quan đang thu thập thông tin cho Trung ương Đảng. Aven Yan kể rằng công việc của họ đang tiến triển tốt. Đã thiết lập được liên lạc với nhiều nhà máy, rằng Trung ương VKP(b) đã chỉ thị cho các tổ chức địa phương trục xuất khỏi Đảng ngay lập tức những người có hành động đối lập. Aven Yan hứa với Belays, vì sắp đi nhà an dưỡng, sẽ giới thiệu anh ta với Kharitonov, thành viên Trung ương VKP(b) sống tại Ngôi nhà Xô viết số 1. Anh ta nói rằng cần phải tiếp cận người này một cách thận trọng, và anh ta thường đến đó như để ăn ở căng tin. Trong cuộc trò chuyện, tên Lukyanov cũng được nhắc đến, người đã hỏi Belays thông qua Pishchulin và Zhuk. Ngoài ra, Aven Yan và Belays còn thảo luận về các biện pháp đàn áp chống lại họ, vì vài ngày trước, hai người ở Narkomindel đã bị khai trừ khỏi Đảng vì hoạt động đối lập, và nếu Trung ương Đảng bắt đầu áp dụng các biện pháp đàn áp nghiêm khắc hơn, bỏ tù, v.v., thì họ cũng sẽ đáp trả bằng các biện pháp đàn áp, và mọi chuyện có thể đi đến việc ám sát Stalin.

Trước khi đi nhà an dưỡng, Aven Yan hứa sẽ tiến hành công việc ở Tiflis, nhưng anh ta không làm được gì ở đó.

Ngày 21 tháng 9, có cuộc họp của Ủy ban Moskva (MK) của khối đối lập, Belays cũng tham dự. Vài ngày sau đó, một cuộc họp đã diễn ra ở Sokolniki, với sự tham dự của Belays, Kamenev và Tartakova, những người khác Belays không nói.

Ngày 8 tháng 10, Belays đã tham dự cuộc họp của các thành viên tích cực của phe đối lập tại Ngôi nhà Xô viết số 2, nơi đã đưa ra quyết định rằng hiện tại họ phải nhượng bộ, chấm dứt các hành động tích cực và gửi một tuyên bố đến Trung ương Đảng rằng phe đối lập thừa nhận sai lầm của mình, chấm dứt mọi hành động chống lại Trung ương Đảng và đa số, tuân theo các quyết định của Đại hội X và XIV của Đảng, nhưng đồng thời, để giữ vững đội ngũ của phe đối lập, họ sẽ tiếp tục công việc đối lập trong bí mật và tái tổ chức lại hàng ngũ đã bị phá vỡ.

Sau đó, mặc dù phe đối lập đã chấm dứt các hành động tích cực, họ vẫn nhận được chỉ thị từ Trung ương Đảng là duy trì công tác thông tin. Belays cũng tiếp tục nhận tài liệu thông tin.

Ngày 29 tháng 11, Aven Ya. và Belays Yan đã đến thăm Ravich, người sống tại Ngôi nhà Xô viết số 2, sau đó họ còn đến thăm Ravich, Zhuk và Kharitonov vài lần nữa.

Để giữ bí mật, Belays Yan thường làm việc dưới các tên khác nhau, ví dụ như Yanson và các tên khác.

Ngày 25 tháng 1 năm 1927, Belays Yan kể rằng Smilga đang chuẩn bị phát biểu tại Đại hội sắp tới của VKP(b) về vấn đề thu mua ngũ cốc và giá ngũ cốc.

Khi Kamenev lên đường sang Ý, Belays đã dành ba ngày trước khi ông lên đường để đi gặp những người quen và tập hợp những người đến tiễn. Như anh ta và Aven Yan tự nói, khoảng 300 người đã tập trung và buổi tiễn đưa đã biến thành một cuộc biểu dương lực lượng của phe đối lập. Họ hô vang "Hurra".

Hiện tại, phe đối lập đang quay trở lại công việc và Belays đã giao cho Aven Yan nối lại liên lạc với Apin và Bekman.

Tôi cho rằng đây là nghĩa vụ của mình khi báo cáo những điều trên lên TsKK.

Moskva V. Aven

RGASPI. F. 589. Op. 3. D. 2085. T. 2. L. 384–390. Bản gốc. Chữ viết tay.