Điện tín của Đại diện Toàn quyền Liên Xô tại Ba Lan N. I. Sharonov gửi Bộ Dân ủy Ngoại giao Liên Xô
Ngày 21 tháng 7 năm 1939
Trong bài bình luận chính thức về cuộc phỏng vấn của Rydz-Śmigły, tờ Gazeta Polska đã lặp lại hai lần tuyên bố của ông rằng Ba Lan sẵn sàng giải quyết vấn đề Danzig bằng biện pháp hòa bình, nhưng trong trường hợp có các nỗ lực thôn tính (Anschluss), Ba Lan sẽ chiến đấu ngay cả khi không có đồng minh {{* Xem báo Izvestia ngày 21 tháng 7 năm 1939.}}. Hôm qua, công sứ Hungary Horn có nói với tôi rằng tuyên bố này, vốn được Rydz-Śmigły lặp lại hai lần, đã gây ra sự ngạc nhiên trong thành phố. Còn hôm nay, Đại sứ Mỹ Biddle — người đã đến gặp Beck ngày hôm qua — nói với tôi rằng theo ý kiến của ông ta, Rydz-Śmigły đơn giản là đang quay trở lại nội dung bài phát biểu của mình từ năm 1935.
Khi tôi hướng sự chú ý của ông ta vào các "nỗ lực kiến tạo hòa bình" của Chamberlain, chuyến thăm của Ironside {{140}} {{* Xem tài liệu 484.}} và việc Rydz-Śmigły nhắc đến Liên Xô, ông ta trả lời rằng Chamberlain, Giáo hoàng và Mussolini đang thúc đẩy khả năng mở màn các cuộc đàm phán; rằng hôm nay ông ta nhận được điện thoại từ London báo rằng quân đội và các giới Công giáo cấp cao của Ba Lan phản đối việc đàm phán với Đức, và có khả năng nhiệm vụ của Ironside bao gồm cả việc thảo luận với Rydz-Śmigły và Stachiewicz {{ Tổng tham mưu trưởng quân đội Ba Lan.}} về sự cần thiết phải đàm phán với Đức. Đồng thời, Giáo hoàng cũng phải tạo sức ép từ phía mình thông qua sứ thần tòa thánh, người vừa mới đi Rome gần đây. Ông ta tin tưởng rằng trong khoảng một tháng đến một tháng rưỡi nữa, các cuộc đàm phán sẽ bắt đầu.
Khi Biddle hỏi về các cuộc đàm phán ở Moscow, tôi trả lời rằng tôi chỉ biết những gì đăng trên báo chí và bác bỏ mọi lời thêu dệt. Ông ta nói rằng ông ta thường xuyên trò chuyện với công sứ các nước Baltic và tin chắc rằng vào mùa thu, chính các nước này sẽ tự đến Moscow để yêu cầu được bảo đảm an ninh.
Cá nhân tôi cho rằng người Anh đang gia tăng sức ép mạnh mẽ đối với Ba Lan về việc nhượng bộ người Đức. Các tuyên bố của phía Ba Lan rằng mọi tin đồn chỉ là luận điệu tuyên truyền của Đức và Ý hoàn toàn không phản ánh đúng thực tế, bởi vì xét theo báo chí và hành vi của các thành viên Đại sứ quán Anh tại đây, hoạt động tuyên truyền này đang được London tiến hành rất tích cực; việc trì hoãn ký kết hiệp định cũng là một dấu hiệu rất đáng ngờ.
Trong mọi trường hợp, các bản tin lớn và bài bình luận về các cuộc đàm phán ở Moscow đã hoàn toàn biến mất khỏi các mặt báo, tương tự như các bản tin về các cuộc đàm phán kinh tế ở London. Đặc biệt, không một tờ báo Ba Lan hay Anh nào nói về tính bất khả thi của việc nhượng bộ, mà họ chỉ nói về Danzig và vùng Pomerania nói chung. Rydz-Śmigły, khi không nhắc đến các đặc quyền của Ba Lan, chỉ nói về tính bất khả thi của việc sáp nhập toàn bộ Danzig.
[Ký tên] Sharonov
Lưu trữ Chính sách Đối ngoại Liên Xô (AVP SSSR), ph. 059, op. 1, p. 296, d. 2046, ll. 182-184. Vần bản ở đây được in theo sách: Năm khủng hoảng. 1938-1939. Tài liệu và tư liệu gồm hai tập. Do Bộ Ngoại giao Liên Xô biên soạn. 1990. Tài liệu số 488.