BẢN CÁO TRẠNG VỤ ÁN EAK

 

Ngày 03.04.1952

PHÊ DUYỆT THỨ TRƯỞNG BỘ AN NINH QUỐC GIA LIÊN XÔ 

Đại tá RYUMIN

Bản cáo trạng hồ sơ điều tra số 2354

Cáo buộc: LOZOVSKY Solomon Abramovich, FEFFER Isaak Solomonovich, BREGMAN Solomon Leontievich, YUZEFOVICH Iosif Sigizmundovich, SHIMELIOVICH Boris Abramovich, KVITKO Leib Moiseevich, MARKISH Peretz Davidovich, BERGELSON David Rafailovich, HOFSTEIN David Naumovich, ZUSKIN Veniamin Lvovich, STERN Lina Solomonovna, TALMI Leon Yakovlevich, WATENBERG Ilya Semenovich, TEUMIN Emilia Isaakovna và WATENBERG-OSTROVSKAYA Chaika Semenovna về việc phạm các tội danh được quy định tại các Điều 58-1"a", 58-10 khoản II và 58-11 Bộ luật Hình sự CHXHCNXV Liên bang Nga (RSFSR).

Tóm tắt nội dung vụ án

Vào cuối năm 1948 và đầu năm 1949, Bộ An ninh Quốc gia (MGB) Liên Xô đã bắt giữ các thủ lĩnh của tổ chức ngầm dân tộc chủ nghĩa, những kẻ đã tiến hành hoạt động gián điệp phá hoại dưới vỏ bọc của Ủy ban Do thái Chống Phát xít (EAK). Cuộc điều tra đã xác lập rằng các bị cáo nêu trên, sau khi chiếm giữ các vị trí lãnh đạo trong EAK, đã biến tổ chức này thành trung tâm của các hoạt động gián điệp và dân tộc chủ nghĩa, được điều khiển bởi các giới phản động Mỹ.

Với mục tiêu tập hợp người Do Thái để chống lại chính sách dân tộc của Đảng Cộng sản Liên Xô và hành động theo sự thỏa thuận trực tiếp với đại diện các giới phản động Mỹ, các bị cáo LOZOVSKY, FEFFER, cùng với MIKHOELS và EPSTEIN (đã chết), dưới sự hỗ trợ của các đồng phạm, đã đòi hỏi Chính phủ Xô viết cấp lãnh thổ Crimea để thành lập một cộng hòa Do Thái tại đó — nơi mà người Mỹ dự tính sử dụng làm bàn đạp chống lại Liên Xô.

Sau khi hứa hẹn hỗ trợ MIKHOELS, FEFFER và các đồng tư tưởng chiếm được Crimea, các đại diện phản động Mỹ đã yêu cầu họ cung cấp các thông tin sâu rộng về nền kinh tế Liên Xô và tăng cường hoạt động dân tộc chủ nghĩa. Thực hiện chỉ thị của người Mỹ, các bị cáo dưới danh nghĩa phản ánh đời sống người Do Thái tại Liên Xô đã gửi sang Mỹ các thông tin tình báo về hoạt động công nghiệp, các mỏ khoáng sản, dân số, các phát minh khoa học... đồng thời triển khai tuyên truyền dân tộc chủ nghĩa trong cộng đồng Do Thái tại Liên Xô.

Quá khứ phản động của các bị cáo

Cuộc điều tra xác lập rằng hầu hết các bị cáo đều xuất thân từ các thành phần xã hội xa lạ và từng tham gia các tổ chức thù địch với chính quyền Xô viết từ lâu trước khi thành lập EAK:

  • LOZOVSKY: Người khởi xướng thành lập EAK, từng có thái độ hai mặt và chống lại phái Bolshevik từ trước Cách mạng, từng hai lần bị khai trừ khỏi Đảng vào năm 1914 và 1917. Sau khi trở lại Đảng năm 1919, vẫn tiếp tục che chở cho các thành phần phản động trong các cơ quan nhà nước do mình đứng đầu.

  • FEFFER: Nguyên Thư ký phụ trách EAK, một phần tử dân tộc chủ nghĩa Do Thái tích cực xuất thân từ tổ chức Bund, đã chống lại chính quyền Xô viết ngay từ những năm đầu tiên. Lợi dụng vị trí trong Hội Nhà văn để tập hợp các phần tử dân tộc chủ nghĩa.

  • TALMI: Từng sống tại Mỹ và giữ chức vụ cao trong đảng "Xã hội - Địa hạt" phản động. Sau khi về Nga năm 1917 đã tham gia các hoạt động chống đối tại Ukraine, ủng hộ quân Menshevik và Petliura chống lại chính quyền Xô viết.

  • WATENBERG: Từng là lãnh đạo đảng tư sản dân tộc "Poale Zion". Trước khi về Liên Xô định cư đã nhận nhiệm vụ từ giới phản động Mỹ để thu thập tin tức tình báo.

Hoạt động gián điệp và âm mưu Crimea

Bằng chứng thu thập được cho thấy các thủ lĩnh EAK đã thỏa thuận với các tổ chức Do Thái nước ngoài để sử dụng EAK làm công cụ chống Đảng.

Trong chuyến đi Mỹ năm 1943 của MIKHOELS và FEFFER, họ đã thiết lập liên lạc thù địch với các lãnh đạo Do Thái Mỹ, bao gồm cả Chaim Weizmann (sau này là Tổng thống Israel). Tại đây, họ đã nhận nhiệm vụ phải chiếm được Crimea cho người Do Thái để nhận được sự hỗ trợ tài chính và chính trị từ Mỹ. Phía Mỹ thẳng thắn tuyên bố Crimea khiến họ quan tâm vì vị trí chiến lược tại Biển Đen, gần Thổ Nhĩ Kỳ và vùng Balkan.

Trở về nước cuối năm 1943, các bị cáo đã soạn thảo thư gửi Chính phủ đòi cấp đất Crimea, vu khống rằng "vấn đề Do Thái" tại Liên Xô chưa được giải quyết. Họ thậm chí đã bắt đầu phân chia các ghế Bộ trưởng trong "chính phủ" tương lai của cộng hòa Do Thái này.

Mạng lưới thu thập tin tức

Để thực hiện nhiệm vụ gián điệp, EAK đã thiết lập một "mạng lưới thông tín viên" rộng khắp gồm các nhà văn, nhà báo Do Thái tại Moscow và các thành phố khác. Các thông tín viên này dưới danh nghĩa tìm hiểu đời sống người Do Thái đã thâm nhập các xí nghiệp, mỏ khoáng sản, viện nghiên cứu để thu thập các số liệu mật về công suất sản xuất, thiết bị máy móc và các phát minh khoa học chưa được công bố để gửi sang Mỹ và Anh.

Kết luận giám định ngày 30.01.1952 khẳng định:

"...Các cựu lãnh đạo của cái gọi là Ủy ban Do thái Chống Phát xít tại Moscow, nhận 'đơn đặt hàng' từ các nước tư bản, chủ yếu là Mỹ, đã thu thập các thông tin kinh tế và quân sự chưa được công bố chính thức tại Liên Xô... Kết quả là các thông tin thuộc bí mật quốc gia và bí mật quân sự đã được chuyển ra nước ngoài thông qua EAK."

Ký tên: Đại tá RYUMIN Thứ trưởng Bộ An ninh Quốc gia Liên Xô

Cáo buộc tiếp tay cho các điệp viên Goldberg và Novik

Không dừng lại ở việc gửi tài liệu mật sang Mỹ, các bị cáo LOZOVSKY và FEFFER trong các năm 1945–1946 đã xin phép cho các đại diện giới phản động Do Thái Mỹ là GOLDBERG và NOVIK nhập cảnh vào Liên Xô. Dưới danh nghĩa là "những người bạn của Liên Xô", các bị cáo đã cung cấp cho những tên này cơ hội rộng rãi để thu thập dữ liệu tình báo.

Bị án gián điệp Mỹ S.O. KOTLYAR đã khai về vấn đề này:

"...Các phần tử dân tộc chủ nghĩa từ EAK cung cấp thông tin cho GOLDBERG bất cứ lúc nào ông ta cần. Theo chỉ thị của FEFFER, mọi yêu cầu của GOLDBERG đều được thực hiện không điều kiện. Có thể nói không quá rằng trong thời gian GOLDBERG ở Moscow, EAK làm việc theo đúng nghĩa đen là để phục vụ ông ta."

Tuyên truyền chủ nghĩa dân tộc tư sản

Bên cạnh hoạt động gián điệp, các bị cáo bị cáo buộc triển khai tuyên truyền rộng rãi chủ nghĩa dân tộc tư sản nhằm ngăn cản quá trình đồng hóa tự nhiên của người Do Thái và kích động họ chống lại Đảng và Chính phủ. Họ bị cáo buộc sử dụng tờ báo Eynikayt, Nhà hát Do Thái Moscow và các ấn phẩm văn học để:

  • Quảng bá sự biệt lập và tính "ưu việt" của dân tộc Do Thái.

  • Thay thế chủ nghĩa quốc tế vô sản bằng chủ nghĩa dân tộc.

  • Xuất bản cuốn "Sách Đen" (Black Book) đề cao quá mức thảm họa của người Do Thái trong Thế chiến II, tách rời nó khỏi nỗi đau chung của các dân tộc khác.

DANH SÁCH TỘI DANH CHI TIẾT CỦA CÁC BỊ CÁO CHÍNH

Dựa trên các tài liệu có trong hồ sơ, các cá nhân sau đây bị truy tố theo các Điều 58-1 "a" (Phản bội Tổ quốc), 58-10 khoản 2 (Tuyên truyền chống Xô viết) và 58-11 (Hoạt động tổ chức phản cách mạng) Bộ luật Hình sự RSFSR:

  1. LOZOVSKY Solomon Abramovich: Nguyên Giám đốc Cục Thông tin Xô viết. Bị cáo buộc là người truyền cảm hứng biến EAK thành trung tâm gián điệp; trực tiếp chỉ đạo Mikhoels và Feffer liên lạc với giới phản động Mỹ; cung cấp dữ liệu kinh tế, công nghiệp mật cho Goldberg.

  2. FEFFER Isaak Solomonovich: Nhà thơ Do Thái. Bị cáo buộc là lãnh đạo trực tiếp của EAK; thỏa thuận ngầm với giới phản động Mỹ trong chuyến đi năm 1943; trực tiếp tháp tùng "điệp viên" Goldberg đi khắp Ukraine và vùng Baltic để thu thập tin tức.

  3. BREGMAN Solomon Leontievich: Nguyên Thứ trưởng Bộ Kiểm sát Nhà nước RSFSR. Bị cáo buộc lợi dụng chức vụ để cung cấp số liệu thống kê về y tế, giáo dục và công tác kiểm sát cho tình báo Mỹ.

  4. SHIMELIOVICH Boris Abramovich: Nguyên Giám đốc Bệnh viện Botkin. Bị cáo buộc là người khởi xướng liên lạc tội phạm với Mỹ; tích cực vận động thành lập cộng hòa Do Thái tại Crimea theo kế hoạch của người Mỹ.

  5. KVITKO Leib Moiseevich: Nhà thơ, Chủ tịch phân hội Do Thái thuộc Hội Nhà văn. Bị cáo buộc thu thập dữ liệu kinh tế vùng Crimea năm 1944 để gửi sang Mỹ; đồng ý xuất bản niên giám Xô-Mỹ để làm vỏ bọc thu thập tin tức khoa học.

  6. MARKISH Peretz Davidovich: Nhà văn. Bị cáo buộc cung cấp thông tin về tâm trạng của giới trí thức Do Thái cho tình báo nước ngoài.

  7. HOFSTEIN David Naumovich: Nhà thơ. Bị cáo buộc thu thập dữ liệu về các nhà máy quân sự số 26, các mỏ dầu Ishimbay và việc di tản công nghiệp từ Tây sang Đông để cung cấp cho Mỹ.

  8. STERN Lina Solomonovna: Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Y khoa. Bị cáo buộc cung cấp thông tin về các đề tài nghiên cứu khoa học bí mật của Liên Xô cho các đại diện Mỹ và Anh (Madd, Leslie, Tripp) để nhận thù lao.

  9. TEUMIN Emilia Isaakovna: Biên tập viên Cục Thông tin Xô viết. Bị cáo buộc biên tập các bài báo mang tính dân tộc chủ nghĩa và trực tiếp chuyển tài liệu kinh tế vùng Baltic cho Goldberg.

  10. WATENBERG Ilya Semenovich & WATENBERG-OSTROVSKAYA Chaika: Bị cáo buộc là đầu mối liên lạc và dịch thuật các tài liệu tình báo từ tiếng Do Thái sang tiếng Anh để gửi cho Mỹ.

Quyết định:

Căn cứ Điều 208 Bộ luật Tố tụng Hình sự RSFSR, chuyển hồ sơ điều tra số 2354 lên Tòa án Quân sự thuộc Tòa án Tối cao Liên Xô để xét xử.

Ký tên:

  • Phó trưởng bộ phận điều tra các vụ án đặc biệt quan trọng MGB: Trung tá GRISHAEV

  • Điều tra viên cao cấp MGB: Trung tá KUZMIN

Ghi chú: Các bị cáo hiện đang được giam giữ tại nhà tù Lefortovo.

Nguồn: Lưu trữ Trung ương FSB Nga. Bản sao.