Cuộc hội kiến giữa Chủ tịch Mao Trạch Đông và Bí thư thứ nhất Đảng Lao động Việt Nam Lê Duẩn (Ngày 11 tháng 5 năm 1970)
Mao Chủ tịch (dưới đây gọi là Chủ tịch): Lần trước gặp các đồng chí là khi nào?
Lê Duẩn (dưới đây gọi là Lê): Năm 1964. Thấy Mao Chủ tịch thân thể khỏe mạnh, chúng tôi cảm thấy rất phấn khởi. Lần này Mao Chủ tịch đã bớt thời gian để tiếp chúng tôi, chúng tôi rất vui mừng. Hiện nay tình hình Việt Nam và Đông Dương khá phức tạp, cũng tồn tại một số khó khăn.
Chủ tịch: Khó khăn thì nước nào cũng có, Liên Xô cũng có, Mỹ cũng có.
Lê: Chúng tôi rất cần được Mao Chủ tịch chỉ thị. Trung ương và Bộ Chính trị chúng tôi nếu biết Mao Chủ tịch góp ý kiến cho công việc của chúng tôi thì chắc chắn sẽ rất vui mừng.
Chủ tịch: Công việc của các đồng chí làm rất tốt, ngày càng tốt hơn.
Lê: Chúng tôi cố gắng hết sức để làm tốt công việc. Sở dĩ chúng tôi có thể làm tốt công việc là cũng làm theo ba điểm mà Mao Chủ tịch đã từng nói với chúng tôi trước đây: Thứ nhất, không sợ, không sợ kẻ thù; thứ hai, phải đánh từng bộ phận; thứ ba, phải đánh lâu dài.
Chủ tịch: Phải đánh lâu dài. Chuẩn bị đánh lâu dài, nếu không lâu dài thì chẳng phải tốt hơn sao? Rốt cuộc ai sợ ai? Vẫn là người Việt Nam, người Campuchia và người Đông Nam Á các đồng chí sợ đế quốc Mỹ, hay đế quốc Mỹ sợ các đồng chí? Đây là một vấn đề, đáng để suy nghĩ, đáng để nghiên cứu. Vẫn là nước lớn sợ nước nhỏ, có gió thổi cỏ lay là nó hoảng loạn mất hồn. Sự kiện Vịnh Bắc Bộ năm 1964, các đồng chí đã đánh nó một vố, chứ cũng không phải có ý định đánh hải quân Mỹ, sau đó cũng có đánh trúng nó đâu, tự nó căng thẳng lên, nói tàu phóng ngư lôi của Việt Nam đến, nổ súng đánh luôn. Về sau người Mỹ tự họ cũng không nói rõ được rốt cuộc là thật hay giả. Các nhà báo khắp nơi trên nước Mỹ khẳng định đó là giả, đó là báo động giả. Đã đánh nhau rồi thì đành phải đánh thôi, đối với bọn buôn vũ khí thì có lợi. Tổng thống Mỹ mỗi tối ngủ rất ít. Bản thân Nixon nói rằng, năng lượng chủ yếu của ông ta là đối phó với Việt Nam. Bây giờ lại còn có Sihanouk, vị thân vương này cũng không dễ chọc đâu, cậu chọc ông ta là ông ta sẽ nhảy chồm lên mắng nhiếc ngay. Tôi thấy một số đại sứ quán của chúng ta cần phải chỉnh đốn lại. Một số đại sứ quán Trung Quốc của chúng ta mang chủ nghĩa đại dân tộc, suốt ngày chỉ nhìn thấy khuyết điểm của người ta nhiều, không màng đại cục. Đại sứ tiền nhiệm ở Việt Nam là ai?
Chu Ân Lai (dưới đây gọi là Chu): Chu Kỳ Văn.
Chủ tịch: Chu Kỳ Văn làm quan hệ với các đồng chí rất căng thẳng. Kết quả là Chu Kỳ Văn là người Quốc Dân Đảng, định chạy trốn ra nước ngoài. Ông ta là Quốc Dân Đảng mà chúng tôi không biết, các đồng chí giao thiệp với Quốc Dân Đảng, sao hắn ta không quậy phá các đồng chí nhỉ? Chúng tôi cũng không biết, nhưng lúc đó tôi nhìn thấy những bức điện đó là không vui rồi.
Lê: Nhân dân Việt Nam chúng tôi thường xuyên nhớ ơn Mao Chủ tịch. Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, nếu không có sự giúp đỡ của Đảng Cộng sản Trung Quốc và Mao Chủ tịch dành cho chúng tôi thì chúng tôi cũng không thể giành được thắng lợi. Sở dĩ chúng tôi có thể kiên trì kháng chiến lâu dài, đặc biệt là ở miền Nam ngày nay có thể kiên trì kháng chiến lâu dài, dám đánh lâu dài, chủ yếu cũng là nhờ vào các tác phẩm của Mao Chủ tịch.
Chủ tịch: Không hẳn vậy.
Lê: Tất nhiên, chúng tôi còn phải biết vận dụng một cách khéo léo trong hoàn cảnh thực tế của Việt Nam.
Chủ tịch: Các đồng chí có sự sáng tạo của riêng mình. Tại sao các đồng chí lại không có sự sáng tạo, không có kinh nghiệm chứ? Ngô Đình Diệm một phát giết 16 vạn, tôi nghe báo cáo vậy, không biết chính xác hay không, đại khái là giết hơn mười vạn người.
Lê: Đúng là đã giết 16 vạn, còn rất nhiều người bị bắt bỏ tù.
Chủ tịch: Ừm. Chúng đến giết mình, thì mình phải tiêu diệt chúng?
Lê: Đúng là như vậy, riêng năm 1969 chúng tôi đã tiêu diệt và làm bị thương 61 vạn tên địch, trong đó quân Mỹ có 23 vạn.
Chủ tịch: Người Mỹ hiện nay dân số phân bổ không đủ, rải quân ra khắp thế giới quá rộng. Cho nên, chết người là họ rất đau lòng. Chết dăm vạn người, đối với họ là một việc lớn. Người Việt Nam các đồng chí, bất kể miền Bắc hay miền Nam, phải đổ máu hy sinh.
Lê: Cách đánh hiện nay của chúng tôi thương vong rất ít. Bằng không, chúng tôi đã không thể kiên trì lâu dài được.
Chủ tịch: Đúng vậy. Có lẽ Lào hơi khó khăn một chút. Người tộc Lào ở Trung Quốc có không?
Chu: Có một ít ạ.
Chủ tịch: Ở tỉnh nào?
Chu: Ở tỉnh Vân Nam, nơi giáp ranh với Lào.
Chủ tịch: Ở Tây Song Bản Nạp à?
Hành Vĩnh Thắng: Tây Song Bản Nạp cũng có một ít.
Chu: Người Choang của chúng tôi cũng gần giống với các đồng chí.
Chủ tịch: Sau này khi Lào đi đến quyết chiến, có thể đến Quảng Tây tuyển một số người Choang, đến Vân Nam tuyển một số người Thái. Người Choang rất biết đánh nhau. Trước đây các quân phiệt Bạch Sùng Hy, Lý Tông Nhân chính là dựa vào người Choang. Người Choang hiện nay có bao nhiêu? 8 triệu à?
Chu: Bây giờ nhiều rồi, có hơn 10 triệu người ạ.
Chủ tịch: Đây là tộc của Vi Quốc Thanh, bản thân cậu ấy không thừa nhận. Tôi hỏi cậu ấy, cậu thuộc tộc nào? Là dân tộc thiểu số phải không? Cậu ấy nói, tôi là người Hán. Về sau mới thừa nhận mình là người Choang.
Chu: Binh lính Thái Bình Thiên Quốc biết đánh trận, có một phần chính là người Choang.
Chủ tịch: Thái Bình Thiên Quốc cũng có một phần quân đội là người Quảng Tây.
Lê: Người Nùng ở Việt Nam cũng rất biết đánh trận, người Nùng với người Choang ở Quảng Tây là cùng một dân tộc.
Chủ tịch: Đông Nam Á là một cái tổ ong vò vẽ. Nhân dân Đông Nam Á ngày càng giác ngộ. Một số người theo chủ nghĩa hòa bình cho rằng chẳng qua là gà trống thích đấu đá nhau lắm đấy mà. Làm gì có nhiều gà trống thế? Bây giờ gà mái cũng thích đấu đá rồi đấy chứ!
Lê: Không đấu không được nữa rồi.
Chủ tịch: Không đấu không được rồi.
Lê: Người Campuchia và người Lào vốn theo Phật giáo, không thích đấu tranh, bây giờ cũng đã thích đấu tranh rồi.
Chủ tịch: Đúng vậy. Theo Phật giáo thì cậu cũng đừng nói họ không biết đấu tranh, Trung Quốc cũng là nước theo Phật giáo, Cách mạng Tân Hợi đánh nhau 17 năm, sau đó nội bộ hai phái đánh nhau, cách ấy đã giáo dục nhân dân. Rồi đến chiến tranh Bắc phạt, rồi có Hồng quân, rồi người Nhật bước vào, Nhật đầu hàng xong thì đến Tưởng Giới Thạch đánh nhau với chúng ta, đánh chưa đầy 4 năm thì hắn ta không chịu nổi nữa, chạy sang Đài Loan rồi. Hắn ta bây giờ ở Liên Hợp Quốc nói là đại diện cho toàn bộ Trung Quốc. Mối quan hệ giữa hắn ta với mấy người chúng tôi vô cùng mật thiết đấy. Tôi với Tưởng Giới Thạch tính ra là đã gặp mặt mấy lần, lúc Quốc Dân Đảng họp Hội nghị toàn thể Trung ương ở Quảng Châu là đã gặp. Tôi là một người của Quốc Dân Đảng, đảng viên, tôi vừa là Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản, lại vừa là Ủy viên dự khuyết Trung ương Quốc Dân Đảng. Lúc đó mấy người chúng tôi đều tham gia cả, Thủ tướng của chúng ta đây là Chủ nhiệm bộ chính trị trường Hoàng Phố của Tưởng Giới Thạch, đại biểu đảng phái quyền hạn của quân đoàn 1 Tưởng Giới Thạch. Đồng chí Lâm Bưu khỏi phải nói rồi, cậu ấy là học sinh của Tưởng Giới Thạch, cậu ấy học ở Hoàng Phố 9 tháng. Ở Trung Quốc, những người thế hệ cũ mà chưa từng giao thiệp với hắn ta thì rất ít.
Lâm Bưu (dưới đây gọi là Lâm): Tôi cũng là một đảng viên.
Chủ tịch: Các bộ phận đảng của Quốc Dân Đảng đều là do chúng ta giúp họ tổ chức đấy. Quốc Dân Đảng không có sự giúp đỡ của Đảng Cộng sản thì tuyệt đối không thể Bắc phạt được. Hồi đó ở vùng Hoàng Hà, ở miền Bắc, họ chẳng có đảng phái nào cả, bộ phận đảng cũng không có, toàn dựa vào Đảng Cộng sản giúp họ tổ chức. Ngoài ra, chúng ta làm phong trào công nhân, phong trào nông dân, Quốc Dân Đảng lợi dụng thứ này, đối với họ là có lợi. Năm đầu Bắc phạt thì lợi dụng, năm thứ hai liền tàn sát chúng ta. Năm 1926 Bắc phạt, năm 1927 liền tàn sát chúng ta. Hiện nay, vị thân vương Campuchia này vẫn đứng về phía chúng ta, đây cũng là điều rất hiếm có. 16 năm rồi, nhìn bộ dạng của ông ấy vẫn không sợ Đảng Cộng sản.
Chu: Bây giờ Sihanouk ngược lại còn hay nhắc đến các chiến sĩ trong rừng sâu ở trong nước, những người cộng sản như Huu Nim thì ngược lại không được nhấn mạnh.
Chủ tịch: Cậu không gặp ông ta à?
Chu: Đồng chí Lê Duẩn muốn gặp ông ấy.
Lê: Năm 1956 khi tôi công tác ở miền Nam, nghe tin Sihanouk sang thăm Trung Quốc, tôi rất vui mừng. Lúc đó tôi lập tức rời miền Nam đi Phnom Penh, chúng tôi còn tổ chức Ủy ban Nam Kỳ ở trọn tại đó. Lúc đó tôi nói với Sihanouk, xem có thể để một số cán bộ kháng chiến của chúng tôi đến Phnom Penh được không. Lúc đó ông ta vẫn thông cảm với chúng tôi.
Chủ tịch: Ông ta bây giờ rời khỏi các đồng chí thì hoàn toàn vô phương kế. Rời khỏi các đồng chí với Khmer Đỏ, ông ta có cách gì chứ?
Lê: Theo quan sát của tôi, kể từ sau khi cách mạng Trung Quốc thắng lợi, ông ta cũng vẫn luôn ngẫm nghĩ, cõi đất Đông Nam Á này thế nào rồi cũng có ngày biến thành thiên hạ của Đảng Cộng sản.
Chủ tịch: Đúng vậy.
Chu: Khi gặp phóng viên ông ta cũng nói, bây giờ tôi có biến thành màu hồng nhạt cũng tốt!
Khang Sinh (康生): Ông ấy nói Mao Chủ tịch bảo ông ấy đọc sách của Mác.
Chủ tịch: Mấy năm trước tôi đã nói với ông ta rồi, ông việc gì phải làm cái ông vua này chứ? Tôi bảo ông ta đọc hai cuốn sách của Mác, một cuốn là "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản", một cuốn là "Sự phát triển của chủ nghĩa xã hội từ không tưởng đến khoa học". Ông ta nói với tôi, tôi không được đâu, tôi già rồi, là chuyện của con trai tôi cơ. Chuyện trên đời khá là kỳ lạ. 190 năm trước, khi người Mỹ chống lại người Anh, dân số Mỹ chỉ có 3 triệu người, nước Anh lúc đó e rằng có hơn 20 triệu người, khắp thế giới đều là thuộc địa của Anh. Kỳ thực, bộ phận chủ thể, phần chủ yếu của người Mỹ chính là người Anh. Người Anh mà họ lại muốn chống lại người Anh, cậu bảo điều này có kỳ lạ không?
Lê: Gần đây Nixon cũng nói, 190 năm nay nước Mỹ chưa từng thua cuộc, ý là lần này cũng không muốn thua Việt Nam.
Chủ tịch: Chưa từng thua cuộc á?
Lê: Thực tế thì thua rất nhiều rồi. Ở Trung Quốc, ở Triều Tiên, hồi kháng chiến chống Pháp ở Đông Dương, hắn chi trả 80% chi phí quân sự cho người Pháp, kết quả đều thua cả.
Chủ tịch: Đúng thế đấy! Điểm thứ nhất các đồng chí vừa nói là không được sợ đế quốc chủ nghĩa. Rốt cuộc ai sợ ai, nước nhỏ, dân tộc nhỏ là có vấn đề này tồn tại. Nó thử từ từ, thử mấy năm là hiểu thôi. Trung Quốc thời nhà Đường có một nhà văn là Liễu Tông Nguyên, ông viết một bài ngụ ngôn tên là "Kiểm lư kỹ cùng" (Mẹo hết khôn của lừa vùng Quý Châu), bản dịch có thể đọc cho các đồng chí nghe một chút. Vẫn là nước lớn sợ nước nhỏ, nước nhỏ từ từ thử ra thì nước lớn vốn không hề đáng sợ. Đảng ta lúc đầu chỉ có 70 người, ai cũng coi thường, phải chịu đựng rất nhiều thất bại rồi mới từ từ học được một chút ít điều. Những điều này có lẽ các đồng chí đều rõ cả. Còn như cuộc Đại Cách mạng Văn hóa lần này, người không hiểu thì nhiều lắm. Không chỉ đồng chí hay bạn bè nước ngoài không hiểu, mà rất nhiều người trong chúng ta cũng không hiểu. Tôi lấy một ví dụ, gần Bắc Kinh có một Nhà máy Đầu máy và Toa xe Nhị Thất, nhà máy này có hơn 8.000 người, tính cả người nhà là 4 vạn người. Thế nhưng chưa từng được thanh lọc bao giờ. Bây giờ vừa thanh lọc xong thì có ba chi bộ của Quốc Dân Đảng, họ gọi là phân khu bộ. Ngoài ra, có ba chi bộ của Thanh niên Đoàn Tam Dân Chủ nghĩa thuộc Quốc Dân Đảng. Lần này chính là lôi những thành phần đó ra. Bắc Kinh có một nhà máy in lớn tên là Nhà máy In Tân Hoa, mấy ngàn công nhân, chuyên in tiền, in sách, in truyền đơn, thời kỳ quân phiệt Bắc Dương thì phục vụ Viên Thế Khải, sau Bắc phạt thì phục vụ Quốc Dân Đảng, Nhật Bản đánh vào thì lại phục vụ Nhật Bản, Nhật đầu hàng xong lại phục vụ Quốc Dân Đảng, chúng ta đánh bại Quốc Dân Đảng rồi thì lại phục vụ chúng ta. Cậu xem đấy, vị nguyên lão qua năm triều đại, vẫn chưa từng được thanh lọc, bên trong có đủ loại người lộn xộn. Gần như tất cả các nhà máy trên toàn quốc đều như vậy. Phần lớn các vùng nông thôn trên toàn quốc cũng có người của chúng bọn chúng, phần tử địa chủ, phần tử phú nông, phần tử Quốc Dân Đảng. Giáo sư đại học, giáo viên trung học, giáo viên tiểu học, hầu như đều được tiếp thu từ chỗ Quốc Dân Đảng, chưa từng bị lay chuyển qua. Cậu nói không làm liệu có được không? Chúng ta có một nhóm người từng chỉ trích Đảng Cộng sản trên báo chí của Quốc Dân Đảng, đăng báo đầu thú, đi theo Tưởng Giới Thạch, chính là Lưu Thiếu Kỳ, Bành Chân, Lục Định Nhất những kẻ đó. Bành Chân quản lý thành phố Bắc Kinh, lại quản lý một phần Ban Bí thư Trung ương. Lục Định Nhất cũng là người Quốc Dân Đảng. Hắn ta đã tự thừa nhận chưa?
Chu: Đã thừa nhận rồi ạ, do chính tay hắn viết. Ngoài ra, còn có vật chứng tang chứng khác.
Chủ tịch: Hắn là người quản lý Ban Tuyên truyền. Trưởng ban Tổ chức An Tử Văn cũng là người Quốc Dân Đảng. Còn như Đặng Tiểu Bình thì có hơi khác với bọn họ, chưa tra ra được cậu ta có những vấn đề này. Cho nên, tôi mới nói chúng ta tối đa chỉ có được một nửa Bắc Kinh. Tổng tham mưu trưởng trước đây của chúng ta là La Thụy Khanh là một đảng viên chưa từng gia nhập Đảng Cộng sản.
Lâm: Đảng viên giả.
Chủ tịch: Chưa từng gia nhập đảng bao giờ, mạo nhận đấy. Dân số Trung Quốc đông, sự việc cũng nhiều, phức tạp vô cùng, số ít người chúng ta hoàn toàn không có cách nào. Đấu ngầm cũng được, đấu công khai cũng được, chúng ta đấu không lại bọn chúng, phát động quần chúng lên là bọn chúng hết cách ngay. Bạn bè nước ngoài không hiểu điểm này, cứ nói các đồng chí làm cái gì thế? Hôm nay đả đảo Chu Ân Lai, ngày mai đả đảo Diệp Kiếm Anh, ngày kia đả đảo Lý Tiên Niệm. Bây giờ hiểu rồi, có một tiểu đoàn thể như thế, tiểu đoàn thể bí mật, gọi là binh đoàn "Ngày 16 tháng 5", nhân cơ hội này để cướp chính quyền. Cho nên, có những việc chúng ta cũng không hiểu, tại sao hôm nay đả đảo Chu Ân Lai, ngày mai đả đảo Lý Tiên Niệm, ngày kia đả đảo các đồng chí lão thành như Diệp Kiếm Anh, Trần Nghị, Nhiếp Vinh Trăn, Chu Đức, Trần Vân đều phải bị đả đảo. Về sau mới biết, chủ yếu chính là do bọn chúng gây ra. Đến chúng ta còn không hiểu nổi, các đồng chí mà hiểu được sao?
Lê: Thú thật là chúng tôi không hiểu nổi. Các đồng chí trong Bộ Chính trị chúng tôi đều không hiểu nổi, đến Hồ Chủ tịch cũng nói là không hiểu nổi.
Chủ tịch: Bây giờ từ từ cũng có thể hiểu rồi.
Lê: Vâng.
Chủ tịch: Lại còn tung ra một tờ truyền đơn Hồng vệ binh, chỉ trích đồng chí Kim Nhật Thành. Tôi cũng chưa đọc tờ truyền đơn đó, đồng chí đã đọc chưa?
Chu: Đã đọc rồi ạ.
Chủ tịch: Làm cho các đồng chí Triều Tiên cũng trở nên căng thẳng. Có người còn muốn chạy sang chỗ các đồng chí để tòng quân. Mỗi một tỉnh, mỗi một huyện chia thành hai phái, gây ra võ đấu. Chúng ta bảo là phải văn đấu chứ đừng võ đấu, thế mà họ cứ khăng khăng muốn võ đấu. Võ đấu thì cứ võ đấu, mặc kệ các cậu đấu đi. Bây giờ mới vỡ lẽ ra, hóa ra là có kẻ xấu đứng sau giật dây. Lúc đó chúng ta đã nói rồi, nội chiến toàn diện rồi. Chỉ là trên báo chí không đăng thôi. Nội chiến toàn diện, bản chất cơ bản của nó chính là cuộc đấu tranh giữa hai đảng Quốc - Cộng, sự tiếp tục của cuộc đấu tranh giữa hai đảng Quốc - Cộng. Cũng làm tổn thương một số người tốt, nhưng đại thể thì đã làm cho vấn đề trở nên rõ ràng rồi. Trường học 4 năm không lên lớp, tôi nói, trái đất này thì vẫn cứ quay đều thôi.
Chu: Vệ tinh vẫn bay lên trời đấy thôi.
Chủ tịch: Giáo sư lớn tuổi vẫn phải bảo vệ, cho dù là người Quốc Dân Đảng, làm rõ vấn đề là được, vẫn phải cấp lương cho họ, để họ dạy học, viết bài, cái này gọi là "một đợt đả đảo, hai đợt sử dụng" (nhất phê nhị dụng). Cậu không dùng thì chúng ta chẳng có ai cả. Vấn đề cũng đã làm rõ rồi, họ cũng sẵn lòng cải tạo mà! Người già, trên 70 tuổi, có bệnh tật thì thực hiện "một đợt đả đảo, hai đợt nuôi dưỡng" (nhất phê nhị dưỡng). Nuôi họ lên, tức là không bắt làm việc, cho họ cơm ăn. Cậu không nuôi họ thì họ không có đường sống nào khác. Thời kỳ Cách mạng Pháp, Napoléon cũng từng làm một số việc tốt, nhưng về sau không ổn nữa, sau đó trở thành đại diện của đại tư sản. Washington trong lịch sử cũng từng phát huy tác dụng, cho nên người Mỹ khoác lác, nói cách mạng nước Mỹ là trước, nước Pháp là sau, nước Nga là thứ ba, phương Đông chúng ta lại càng lạc hậu hơn. Chiếu theo thứ tự lịch sử, thì cũng là như vậy. Không thể xóa nhòa công lao của Washington và những người như họ. Napoléon làm cho một số quốc gia châu Âu biến thành các quốc gia dân tộc lớn, cũng đã phát huy tác dụng, nước Đức, nước Ý, vốn dĩ bị chia cắt thành rất nhiều nước nhỏ.
Chu: Đại công quốc, tiểu công quốc.
Chủ tịch: Tám chuyện thế cũng xấp xỉ rồi.
Lê: Lúc tôi từ Triều Tiên trở về, Mao Chủ tịch đã nói với tôi, ba nước Đông Nam Á - Đông Dương nhất định sẽ giành được thắng lợi trước. Sau khi về nước, tôi đã báo cáo với Bác Hồ và các đồng chí trong Bộ Chính trị. Bây giờ chân lý ngày càng rõ ràng hơn, Mỹ bắt Suphanouvong ở Lào, nhân dân Lào liền vùng lên; ở miền Nam Việt Nam giết người của chúng tôi, nhân dân liền vùng lên; bây giờ ở Campuchia đuổi Sihanouk đi, nhân dân cũng vùng lên.
Chủ tịch: Quả thực là như vậy. Tôi còn nói với các đồng chí rồi, người Mỹ chưa tới biên giới Trung Quốc, các đồng chí không mời chúng tôi tới thì chúng tôi không xuất binh đâu.
Lê: Chúng tôi cũng nghĩ như vậy, khi chúng tôi còn có năng lực đánh thì cũng muốn làm cho hậu phương được yên ổn hơn một chút. Trung Quốc chính là hậu phương lớn để Việt Nam chúng tôi đánh Mỹ. Cho nên, chúng tôi từng đưa ra chỉ thị thế này, dù máy bay của chúng tôi bị tấn công, cũng tuyệt đối không được hạ cánh xuống sân bay Trung Quốc.
Chủ tịch: Được chứ, chúng tôi không sợ. Nếu người Mỹ muốn đánh "nơi trú ẩn" của không quân Việt Nam thì cứ việc đến đây.
Lê: Chúng tôi tuy nói vậy, nhưng vẫn phải dựa vào các đồng chí, lúc đó các đồng chí có mấy sư đoàn ở Việt Nam cũng đang đánh máy bay Mỹ đấy thôi.
Chủ tịch: Đúng thế đấy. Người Mỹ chính là sợ đánh, chẳng có gì khác cả. Đàm phán thì có thể đàm phán, không phải là không thể đàm phán, nhưng chủ yếu là phải đánh. Hai lần hội nghị Genève là do ai phá hoại? Các đồng chí với chúng tôi đều ngoan ngoãn tuân thủ, bọn chúng không chịu làm cơ mà! Không chịu làm thì càng tốt hơn. Cho nên bây giờ Thủ tướng Liên Xô Kosygin phát biểu cũng đành phải nói rằng, còn như việc triệu tập hội nghị quốc tế thì phải hỏi Việt Nam, Lào, Campuchia. Các nhà lãnh đạo hiện nay của họ có rất nhiều người tôi không quen, không biết. Thủ tướng Kosygin này thì tôi quen, đã từng nói chuyện với ông ta. Báo chí phương Tây luôn tung tin đồn về họ, nói nội bộ họ thế này thế nọ không hòa hợp. Tôi cũng không rõ nữa. Nghe nói bách tính khá quan tâm đến vị lãnh đạo Kosygin này.
Lê: Chúng tôi cũng nghe nói như vậy.
Chủ tịch: Các đồng chí cũng nghe nói vậy à? Tôi thấy Stalin lại sống lại rồi. Khuynh hướng chủ yếu của thế giới là cách mạng, bao gồm toàn bộ thế giới. Khả năng nước lớn đánh chiến tranh thế giới là có, chỉ vì có thêm mấy quả bom nguyên tử nên ai nấy đều không dám ra tay. Chủ yếu là hai nước lớn, bây giờ đều nói là ba nước lớn, Trung Quốc không tính. Vũ khí nguyên tử của Trung Quốc mới bắt đầu nghiên cứu, vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu, cái này có gì mà đáng sợ chứ? Người Trung Quốc đông, họ sợ. Thế nhưng, chúng ta cũng sợ, bởi vì đông người thì phải ăn cơm, phải mặc áo, vấn đề đó nhiều lắm chứ bộ. Cho nên hiện nay chúng ta cũng đang nghiên cứu kế hoạch hóa gia đình (tiết chế sinh dục), làm cho dân số ít đi một chút. Không bàn nữa.
Lê: Hiện nay tinh thần phản đế trên toàn thế giới là rất mãnh liệt, trong số các lực lượng phản đế này, mạnh nhất vẫn là lực lượng của Trung Quốc. Cho nên, nhân dân toàn thế giới đều mong chờ Mao Chủ tịch khỏe mạnh. Hôm nay chúng tôi thấy Mao Chủ tịch rất khỏe mạnh, chúng tôi rất vui mừng. Nhân dân bị áp bức trên toàn thế giới đều rất vui mừng.
Chủ tịch: Cảm ơn các đồng chí. Tôi thì không được nữa rồi, sắp đi gặp Thượng Đế rồi, thế giới là của họ, đều thuộc về các đồng chí cả. Tôi đi theo vết xe đổ của Bác Hồ (cười / nói đùa theo ngữ cảnh).
Lâm: Mao Chủ tịch vẫn rất khỏe mạnh mà.
Chu: Sihanouk đều nói, Mao Chủ tịch thân thể khỏe mạnh là hạnh phúc của nhân dân thế giới, bao gồm cả nhân dân Campuchia. Tình cảm đó là thật lòng đấy ạ.
Lâm: Chủ tịch sống đến hơn 80 tuổi, hơn 90 tuổi đều có khả năng cả.
Lê: Chúng tôi cũng bày tỏ tình cảm chân thật của mình. Bởi vì Mao Chủ tịch đã nói, 700 triệu nhân dân Trung Quốc là hậu phương vững chắc của nhân dân Việt Nam, nước Mỹ rất sợ. Điều này rất quan trọng.
Chủ tịch: Có gì mà phải sợ chứ, họ đi đánh người ta, tôi làm hậu phương mà cũng không được phép làm nữa cơ à? Họ mang mấy chục vạn quân hải, lục, không quân đi bắt nạt nhân dân Việt Nam, Trung Quốc làm hậu phương mà cũng không được phép làm nữa cơ à? Quy định ở điều luật nào có điều khoản này hả?
Lê: Mỹ nói nó có thể động viên 12 triệu quân, nhưng nó chỉ có thể phái 50 vạn quân đến Việt Nam, tiến thêm bước nữa là nó sợ rồi.
Chu: Người Trung Quốc đông nên nó cũng sợ.
Chủ tịch: Đông người còn có một cái không sợ nữa, đánh thì đánh. Đằng nào thì ta với chúng cũng chẳng có họ hàng gì với nhau. Chúng chiếm lấy Đài Loan của ta, chứ ta có chiếm lấy đảo Đài Loan của nó đâu. (Cười)
Lê: Chúng tôi một lần nữa xin chân thành cảm ơn Mao Chủ tịch.