Tình Hình Thế Giới Hiện Nay Và Nhiệm Vụ Của Những Người Cộng Sản
Lời cảnh báo nghiêm khắc của Engels được Rosa Luxemburg lặp lại một thế kỷ trước, “Chủ nghĩa xã hội hay sự dã man”, ngày nay càng trở nên đúng đắn hơn bao giờ hết. Chúng ta đang chứng kiến sự lao dốc nhanh chóng vào sự dã man. Sau nhiều thế kỷ ra rả tuyên truyền về chủ nghĩa nhân đạo, chủ nghĩa duy lý, các quyền bẩm sinh của cá nhân và các quốc gia, sự văn minh và các thủ tục tố tụng công bằng, bảo vệ môi trường, v.v., chính những cường quốc từng cổ vũ cho những điều này nay lại đang quay sang áp dụng các hình thức phân biệt chủng tộc (apartheid) được tuyên bố công khai, các chương trình diệt chủng, sự chối bỏ không một chút xấu hổ chủ quyền của các quốc gia, đánh bom các trường học, bệnh viện, khu nhà ở, cơ sở dân sự, cơ sở sản xuất, trung tâm sản xuất, tài nguyên thiên nhiên, đầu độc không khí và nguồn nước. Tất cả những điều này đang được tiến hành như những màn trình diễn để người dân nói chung xem và thưởng thức giống như bất kỳ chương trình giải trí truyền thông nào. Liệu chúng ta có cần thêm những bằng chứng phũ phàng nào nữa về việc trong cơn tuyệt vọng, chủ nghĩa tư bản đang xóa bỏ những gì nhân loại trên khắp thế giới đã đạt được trong suốt hai trăm ngàn năm tồn tại của mình. Một lần nữa, những lời đầy phẫn nộ của Rosa lại ám ảnh chúng ta: “Bị giày xéo, bị bôi nhọ, lội trong máu, nhỏ giọt rác rưởi – xã hội tư sản đứng đó. Là thế đấy. Không hề hào nhoáng, bảnh bao hay đạo đức, với lớp vỏ bọc văn hóa, triết học, đạo đức học, trật tự, hòa bình và thượng tôn pháp luật – mà là con quái thú hung ác, là đại hội phù thủy của sự vô chính phủ, là cơn dịch bệnh đối với văn hóa và nhân loại. Đó là cách nó tự phơi bày trong hình hài thật sự, trần trụi của mình.”
Chúng ta cần làm rõ việc sử dụng thuật ngữ “sự dã man”. Các thuật ngữ “sơ khai” hay “dã man” ban đầu được các xã hội có giai cấp sử dụng để mô tả các xã hội cộng sản nguyên thủy phi nhà nước, những xã hội trên thực tế mang tính nhân đạo và văn minh hơn rất nhiều. Những gì chúng ta thấy ngày nay là một làn sóng phá hủy và phi nhân tính hóa chưa từng có trong lịch sử, một điều không thể tưởng tượng nổi đối với các bộ lạc săn bắt hái lượm hay các xã hội bộ tộc.
Một trật tự thế giới đã được thiết lập một cách công phu sau Chiến tranh Thế giới thứ hai dưới sự bảo trợ của Liên hợp quốc, ghi nhớ sự đối lập bất diệt giữa Chủ nghĩa Xã hội và Chủ nghĩa Đế quốc cũng như nguyện vọng tự do và phát triển của nhân dân các nước thuộc địa và nửa thuộc địa. Khung khổ này đã trải qua một loạt biến đổi khi chủ nghĩa xã hội bị tháo dỡ và thay thế bằng chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa đế quốc ở Liên Xô và các nước dân chủ nhân dân. Sự sụp đổ cuối cùng của Liên Xô và toàn cầu hóa tân tự do do Hoa Kỳ khởi xướng đã dẫn đến dòng vốn khổng lồ chảy tràn qua các châu lục để khai thác lao động giá rẻ và tài nguyên thiên nhiên. Điều này cuối cùng dẫn đến một sự dịch chuyển trong đó sản xuất tập trung tại các nước như Trung Quốc và các nước Viễn Đông, khu vực “dịch vụ” bao gồm ngân hàng và tài chính tập trung tại Tây Âu và Hoa Kỳ, trong khi các quốc gia khác ở Châu Á, Châu Phi, Châu Mỹ La-tinh và Trung A lại kết thúc với tư cách là các vùng đất khai thác tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là các nguồn nhiên liệu hóa thạch và khoáng sản. Nhiều quốc gia trong số này đã chứng kiến sự ra đời của các chính phủ theo chủ nghĩa dân tộc lên nắm quyền thông qua việc đi đầu các phong trào quần chúng chống đế quốc. Mặc dù một số trong số đó mang tính chất dân chủ, nhiều chế độ khác lại thiết lập các thể chế độc tài, giáo quyền và đàn áp, dẫu vậy vẫn đứng vững chống lại các cường quốc đế quốc. Các quốc gia như Venezuela, Iraq, Iran, Syria... là những ví dụ điển hình, và tầm quan trọng của họ nằm ở chỗ họ sở hữu nguồn tài nguyên nhiên liệu hóa thạch vô cùng to lớn. Tất nhiên, xét theo các phương trình quyền lực thế giới, họ cần sự hỗ trợ của một hoặc các cường quốc đế quốc lớn khác.
Hoa Kỳ, quốc gia từng hy vọng sẽ trở thành siêu cường thống trị duy nhất chủ trì một thế giới “đơn cực”, đã thấy mình suy yếu chiến lược không chỉ bởi sự dịch chuyển sản xuất và việc thiếu hụt các khoản đầu tư thực tế, mà còn bởi việc mất quyền kiểm soát độc quyền đối với các nguồn năng lượng trên thế giới. Nước này càng suy yếu hơn bởi các phong trào ý thức hệ dân chủ bao gồm các phong trào môi trường, các phong trào chống phân biệt chủng tộc và công bằng giới, những phong trào tìm cách ép buộc tư bản đế quốc phải cắt bớt một phần lợi nhuận của mình để đầu tư vào việc bảo vệ môi trường và công bằng xã hội.
Sự dịch chuyển lớn lao về đầu tư tư bản từ các nước tư bản phát triển sang các quốc gia cung cấp lao động giá rẻ cùng sự tự do khỏi các luật lệ lao động và tổ chức công đoàn, cộng với sự phát triển chưa từng có của cái gọi là “khu vực phi chính thức” ở các quốc gia này, đã tạo ra một sự suy yếu trên diện rộng toàn cầu đối với cả bản sắc của “người lao động” lẫn các tổ chức công đoàn, đẩy phong trào lao động vào tình trạng hỗn loạn. Khi nông nghiệp tiểu nông ngày càng trở nên kém bền vững và sự phục tùng của sản xuất tiểu nông đối với thị trường tiến triển dẫn đến sự phân hóa sâu sắc, các phong trào nông dân đã suy yếu nghiêm trọng. Mặc dù sự bất mãn với các hình thức tư bản chủ nghĩa mới thường được thể hiện qua các phong trào biểu kháng mạnh mẽ, chúng không nổi lên như các phong trào thống nhất của giai cấp công nhân thách thức chủ nghĩa tư bản. Trên thực tế, chính bản sắc về việc ai là người lao động đã bị làm cho mơ hồ. Tuy nhiên, khối quần chúng lao động đã chung tay trong một số phong trào dân chủ và phong trào “chống hệ thống” vốn có thể mang định hướng theo các ý thức hệ thoái trào.
Vì vậy, ngày nay chúng ta thấy chủ nghĩa đế quốc Mỹ đang cố gắng khôi phục lại quyền lực đã mất của mình, một mặt bằng cách thổi bùng chủ nghĩa phân biệt chủng tộc da trắng Cơ đốc giáo và các tư tưởng chống người da màu, chống dân chủ ngay trong nước với lời hứa suông là khôi phục việc làm trong lĩnh vực sản xuất tại Mỹ, mặt khác bằng cách xâm phạm một cách hung hăng và trơ trẽn chính trật tự quốc tế mà nước này từng nuôi dưỡng nhằm giành lấy quyền kiểm soát thuộc địa thô bạo đối với các chính phủ theo chủ nghĩa dân tộc đang kiểm soát nguồn cung năng lượng và liên minh với các cường quốc đế quốc khác. Điều này rõ ràng rất phù hợp với kiểu phân chia lại thế giới từng được các cường quốc Phe Trục mưu tính, dẫn đến các “cuộc chiến tranh thế giới” trong nửa đầu thế kỷ trước. Cuộc phiêu lưu cực kỳ phản động này do Tổng thống Trump thể hiện rõ ràng được hậu thuẫn bởi một bộ phận tư bản đế quốc Mỹ hùng mạnh và có ảnh hưởng đáng kể. Phân khúc tư bản này đặt cược vào Công nghệ Thông tin, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo dựa trên siêu máy tính.
Chính trong bối cảnh này, chúng ta cần đặt để các sáng kiến lớn của chính quyền Trump: vũ khí hóa thuế quan, triển khai cơ quan ICE bên trong nước Mỹ để tấn công người da màu và người nhập cư, cuộc xâm lược Venezuela và việc “thay đổi chế độ” ở đó, lệnh phong tỏa toàn diện đối với Cuba, yêu cầu quyền chủ quyền đối với Greenland, để cho Israel toàn quyền hành động trong cuộc diệt chủng người Palestine ở Gaza, và giờ đây là cuộc chiến tranh liên minh chống lại Iran và Lebanon. Việc gạt bỏ Liên hợp quốc – tổ chức từng được cổ súy là bên bảo đảm cho hòa bình và phát triển thế giới – nay đã hoàn tất. Đó là một chủ nghĩa đế quốc Mỹ đang tuyệt vọng tìm cách khôi phục vị thế thống trị được tưởng tượng ra trên toàn cầu và trấn an lực lượng theo đuổi phản động của mình ở Mỹ rằng “Nước Mỹ Sẽ Lại Vĩ Đại”.
Điều đáng chú ý trong tất cả những điều này là chính quyền Trump đang phải đối mặt với những thất bại vang dội trên hầu hết các mặt trận đó, vấp phải sự kháng cự cứng rắn. Về nội bộ là sự thất bại của cuộc xâm lược bằng ICE vào Minneapolis khi toàn bộ người lao động của thành phố đôi này đã bảo vệ cộng đồng người nhập cư của họ và các cuộc biểu ngữ rầm rộ mang tên “Không Có Vua Chúa Nào Cả” (No Kings); sự kháng cự ngoan cường của Cuba trước những điều kiện ngặt nghèo nhất do các lệnh trừng phạt của Mỹ gây ra; sự kháng cự của người dân Greenland trước các yêu sách của Mỹ; sự kháng cự anh dũng của người dân Palestine cùng sự ủng hộ toàn cầu mà họ nhận được; và giờ đây cuối cùng là thất bại thực tế của cuộc xâm lược do Mỹ - Israel tiến hành nhằm vào Iran và Lebanon.
Những người Cộng sản Venezuela và Iran đã kêu gọi tập hợp lực lượng vì nền quốc phòng quốc gia chống lại sự xâm lược của Mỹ - Israel. Chúng ta cần nhận ra rằng đây đồng thời cũng là một nỗ lực nhằm phân chia lại thế giới giữa các cường quốc đế quốc. Có một nhu cầu cấp bách là nhân dân lao động trên toàn thế giới phải tự tổ chức lại, hợp tác với nhau vượt qua các ranh giới quốc gia và đấu tranh để tiêu diệt chủ nghĩa tư bản cũng như các nhà nước phi dân chủ nhằm thiết lập nền dân chủ và chủ nghĩa xã hội.